KESİNLEŞMİŞ BORÇLARDA YENİDEN YAPILANDIRMA

02.08.2016 Dr. Bumin DOĞRUSÖZ - 768 görüntülenme YAZDIR

Kesinleşmiş borçlarda yeniden yapılandırma

Dr. Bumin DOĞRUSÖZ

Dünya Gazetesi / 02.08.2016

 

Bilindiği gibi, “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun Teklifi” ile kesinleşmiş veya ihtilaflı vergi borçları için yeniden yapılandırma olanağı öngörülmekte ve böylece hem mükelleflere ödeme kolaylığı getirilmekte hem de ihtilafların sayısının azaltılması amaçlanmaktadır. Kanun teklifinin ihtilaflı borçlarla ilgili düzenlemesini geçen yazımda aktarmıştım. Bu yazımda da ihtilaflı borçlar için getirilmesi öngörülen düzenlemeyi aktaracağım. 

Vadesi geldiği halde ödenmemiş veya ödeme süresi geçmemiş vergilerin asıllarının tamamının ödenmesi koşulu ile gecikme zammı veya faizinin tahsilinden vazgeçilecek, bu yan alacakların yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranına göre hesaplanacak faiz tahsil edilecektir. Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile gecikme faizi / zammı arasındaki fark dikkate alındığında, mükelleflerin yükü, borcun vadesine göre değişen oranlarda ve önemli ölçüde hafifleyecektir. Eğer kesinleşmiş asıl borç üzerinden hesaplanmış ceza ve bu cezaya bağlı gecikme zammı varsa, bunlar da tahsil edilmeyecektir. Örneğin mükellefe 2008 yılı için cezalı kurumlar vergisi tarhiyatı yapılmış, bu tarhiyatlar aleyhine dava sonucunun 2014 yılında mükellef aleyhine oluşmuş olması dolayısıyla 2014 yılında kesinleşmiş, ancak bu güne kadar ödeme yapılmamışsa, mükellef teklifin kanunlaşmasından sonra sadece vergi aslını ve Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak faizi ödeyerek ceza ve hem asıl hem de ceza üzerinden hesaplanmış gecikme zam ve faizlerini ödemekten kurtulabilecektir. Teklifte, ihtirazi kayıtla verilmiş beyanlara istinaden tahakkuk etmiş, ancak henüz ödenmemiş vergilerde aynı esaslara tabi tutulmaktadır.

Vadesi geldiği halde ödenmemiş veya ödeme süresi geçmemiş bulunan vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş cezalarda (örneğin özel usulsüzlük cezalarında) ve iştirak sebebiyle kesilmiş cezalarda ise mükellef cezanın %50’sini Yİ-ÜFE aylık değişim oranına göre hesaplanacak faizi ile birlikte öderse, cezanın %50’si kaldırılacak ve gecikme zammının da tahsilinden vazgeçilecektir. 

Yargı kararı ile kesinleşmiş olmasına rağmen kendilerine 2 no’lu Vergi / Ceza ihbarnamesi ile kesinleşmiş tutarlar kanunun yayım tarihi itibariyle tebliğ edilmemiş mükellefler de, sanki tebliğ edilmiş gibi, teklifin getirdiği olanaklardan yararlanabileceklerdir. 

Kesinleşmiş veya geçen yazımda aktardığım ihtilaflı vergi borçları için yeniden yapılandırmadan yararlanmak isteyen mükelleflerin, teklifin yasalaşmasını izleyen ikinci ayın sonuna kadar vergi dairesine (belediyelerce tahsil edilen vergiler için ilgili belediyeye veya gümrük vergisi borçları için gümrük idaresine) müracaat etmeleri zorunluluğu getirilmektedir. Aynı süre ve başvuru zorunluluğu, Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlar için de geçerlidir. 

Söz konusu yapılandırılmış borçların ise, vergi dairelerine, belediyelere, gümrük idaresine olanlarının kanunun yayımı tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar, sosyal güvenlik kurumuna olanlarının ise kanunun yayımı tarihini izleyen dördüncü ayın sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir. 

Ancak borçlular, yapılandırılmış borçlarını (ilk taksidi yukarıdaki vadede ödenmek üzere) ikişer ay aralı vadelerle 18 taksitte ödemeyi de tercih etme hakkına da sahip olacaklardır. Taksitler ikişer aylık ara ile ödeneceğine göre, ödeme süresi 36 ay olarak karşımıza çıkmaktadır. Taksitle ödemeyi tercih edenler için, taksit süresine göre faiz alınması yerine, borcun belli katsayılarla artırılarak taksitlendirilmesi esası kabul edilmiştir. Altı eşit taksitte ödemeyi tercih edenlerin borcu (1,08) katsayısı ile, dokuz eşit taksitte ödemeyi tercih edenlerin borcu (1.12) katsayısı ile, oniki eşit taksitte ödemeyi tercih edenlerin borcu (1,16) katsayısı ile onsekiz eşit taksitte ödemeyi tercih edenlerin borcu ise (1,24) katsayısı ile çarpılarak taksitlendirilecektir. Bu katsayı ile çarpma dışında ayrıca bir faiz hesaplanmayacaktır.

Borcun tamamının bir defada ödenmesi veya ilk taksit süresinde tam olarak ödenmesi hallerinde, kanunun yayım tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süre için bir faiz hesaplanmayacaktır. Borcun tamamının bir defada ve ilk taksit süresi içinde ödenmesi halinde, gecike zam veya faizi yerine hesaplanan Yİ-ÜFE faizinin % 50’si de tahsil edilmeyecektir. Burada bir nev’i peşin ödeme iskontosu öngörülmektedir. 

Plan ve Bütçe Komisyonu’nda da kabul edilen teklifin, ödeme kolaylığının yanı sıra, ödenecek tutarları da azaltmak suretiyle pek çok borçlu mükellefi rahatlatacağı ve küçük ve orta ölçekli pek çok işletmeye bir tür can suyu sağlayacağı görülmektedir.