IHTIRAZI KAYIT ENGELLENDI

14.04.2016 HASAN AKDOGAN- 4469 görüntülenme YAZDIR

Ihtirazi kayit engellendi

Hasan AKDOGAN 

[email protected]

Dünya Gazetesi / 14.4.2016

Gümrükler Genel Müdürlügü, gözetim fiyat tamamlamasi durumunda ihtiraz kayitla beyanda bulunmayacagina dair taahhütname verilmesi uygulamasini 2012/3 sayili genelge ile duyurmustu. Bu genelge ithalatçilari rahatsiz etti. Ithalatçilar, fiili satis bedelinden yüksek bir bedel beyan etmeye zorlanildigi ve beyanda bulunurken ihtirazi kayit koymama kosulunun kondugu için bu genelgenin Anayasa’ya aykiri oldugunu ileri sürerek dava açmislardi. 

Danistay savcisi da genelgenin “yükümlüye ek beyan yaptigi durumda ihtirazi kayit koydurtmayarak idari basvuru yollarini kullanma ve dava açma yollarini kapadigini” belirterek iptalini talep etmisti. 

Süreç böyle islerken, Danistay 10. Dairesi konu ile ilgili kararini verdi. Karar ile Gümrükler Genel Müdürlügü’nün “Kiymet Kriterli Gözetim Uygulamalari” konulu genelgesi ile gümrük kiymeti ile ilgili ihtirazi kayitta bulunulmasi halinde her halükarda gözetim belgesi aranmasi ve gözetim belgesi ibraz edilmeden esyanin ithalat islemlerinin tamamlanmasina müsaade edilmemesi gerektigi yönündeki talimatinin, ithalatçi firmalarin gözetim belgesi ibraz ederek, gözetim uygulamasi kapsamindaki esyayi, ilgili tebliglerde yer alan kiymetin altinda ithal etmelerinin önünde herhangi bir engel bulunmadigi gerekçesiyle hukuka ve kamu yararina aykiri olmadigina” hükmetmistir. 

Bundan çikan anlam, Gürcan Akkoç’un da belirttigi gibi, Gümrükler Genel Müdürlügü’nün “yükümlü olarak istersen gözetim belgesi alarak teblig ile belirlenen kiymetin altinda ithalat yapabilirsin. Ama hem gözetim belgesi almayip da fiyat tamamlama yaparsan o zaman da ihtirazi kayitla beyan yapamazsin, yaparsan bu talep kabul edilmez ve gözetim belgesi alman gerekir” seklinde. 

Oysa; Danistay 7. Dairesi’nin daha önceki muhtelif kararlarinda ise; “…Gözetim uygulamasinda; o malin ithalatinda, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artis olup olmadiginin belirlenebilmesi için o malin ithal seyrinin izlenmesidir. 

Dolayisiyla; bir esyanin belli kiymetin altinda ithal edilmek istenilmesi durumu için öngörülen “gözetim belgesi” ibrazi zorunluluguna uyulmamasi halinin; kiymet ve kiymeti etkileyen diger hususlar yönünden gümrük yükümlüsünün beyaninin kabul edilmeyerek, 4458 sayili Kanun’un “Esyanin Gümrük Kiymeti” baslikli üçüncü bölümünde öngörülen satis bedeli yöntemini izleyen diger yöntemlerin uygulanmasini gerektiren yasal ve hukuksal durum olarak kabulü olanakli degildir” demisti. Dolayisiyla, tebligde öngörülen birim kiymet esas alinarak yapilan ek tahakkuka vaki itirazin reddine dair islemde hukuka uyarlik görülmemistir. Yani, Danistay gözetim tebligine tamamlama yapmak suretiyle gümrük idaresinin çikarttigi ek tahakkuku yerinde bulmuyor. 

Ortada bir çeliski var, Bir taraftan 2012/3 sayili genelge ile getirilen idari basvuru yollarini kullanma ve dava açma yollarini kapayan uygulama yerinde, diger taraftan da gümrük kiymetinin gözetim tebligleri ile belirlenen kiymetlere göre belirlenemeyecegi gerekçesiyle yükümlüler hakli bulunuyor.