TİCARİ REKLAM VE HAKSIZ TİCARİ UYGULAMALAR YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİKLER

09.01.2017 AYŞEGÜL AKBAL- 792 görüntülenme YAZDIR

 TİCARİ REKLAM VE HAKSIZ TİCARİ UYGULAMALAR YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİKLER

Ayşegül Akbal     

aakbal@akbalhukuk.com

10 Ocak 2015 tarihli Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (“Yönetmelik”) ile reklam veren, reklam ajansları, mecra kuruluşları, ve reklamcılık ile ilgili tüm kişi, kuruluşlar ile ticari uygulamada bulunanların uyması gereken ilkeleri ve bu ilkeler çerçevesinde yapılacak inceleme esaslarını belirlemek ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketicileri korumak amaçlanmıştır.  İşbu Yönetmeliğin bazı maddeleri 4 Ocak 2017 tarihinde Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Yeni Yönetmelik”)  ile değişmiştir. Yeni Yönetmelik yayımı tarihinde ( 4 Ocak 2017) yürürlüğe girmiştir.

10 Ocak 2015 tarihli Yönetmeliğin 8.maddesinin konusunu oluşturan “Karşılaştırmalı Reklamlar” ile ilgili düzenlemeler bakımından: “(…)karşılaştırmaları reklamlarda rakiplere ait isim, marka, logo ve diğer ayırt edici şekil ve ifadeler ile ticaret ünvanı veya işletme adlarına , bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hükümlere uygun olması koşulu ile yer verilir.(…)”  hükmünün yürürlüğü Yeni Yönetmelik ile 31 Aralık 2016 değil, 1 Ocak 2018 olarak yeniden belirlenmiştir.

Yeni Yönetmelik ile ayrıca 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, birinci fıkraya aşağıdaki (h) bendi ile ikinci fıkrasının sonuna "Bu şekilde yapılan doğrudan karşılaştırmalı reklamlarda herhangi bir kişi veya kurumun tanıklığına yer verilemez." cümlesi eklenmiş ve aynı maddenin sonuna aşağıdaki dördüncü fıkra eklenmiştir.  

     "c) Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin aynı ihtiyaçları karşılaması ya da aynı amaca yönelik olması,"

     "h) Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere aykırı olmaması"

     "(3) Gıda reklamlarında, ilgili mevzuata göre sağlık beyanı kapsamına giren hususlar karşılaştırmaya konu edilemez. Beslenme beyanı kapsamındaki hususların reklamlarda karşılaştırma unsuru olarak kullanılması ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır. Takviye edici gıdaların karşılaştırmalı reklamı ise hiçbir şekilde yapılamaz."

     "(4) Fiyat düzenlemeleri ile etkin piyasa gücü yükümlülükleri ilgili idari otoriteler tarafından belirlenen sektörlere ilişkin reklamlarda fiyat karşılaştırması yapılamaz."

    Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesi “İSPAT KÜLFETİ” maddesini düzenlemekte olup, Yeni Yönetmelik ile aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

     " (1) Reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür.

     (2) Reklamlarda yer alan doğrulanabilir olgularla ilgili tanımlamalar, iddialar ya da örnekli anlatımlar; bilimsel geçerliliği olan bilgi ve belgelerle kanıtlanmak zorundadır. Gerek görülen hallerde üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınmış bilgi ve belgeler istenir.

     (3) Karşılaştırmalı reklamlarda yer alan ve karşılaştırmaya konu edilen iddialar, her hâlükârda üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınmış bilgi ve belgeler ile kanıtlanmak zorundadır.

     (4) İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında sunulan raporların, reklamda yer alan iddiaları reklamın yayınlandığı dönemde kanıtlar nitelikte olması esastır.

     (5) Reklam verenler, bu Yönetmelikte belirlenen ilkelerin uygulanmasını denetlemekle yetkili ve görevli olanlara reklamlarda yer alan iddiaları kanıtlar nitelikteki belgeleri sunmakla yükümlüdür."

Böylece, karşılaştırmalı reklamlar için Yeni Yönetmelik ile ispat külfeti açısından yeni düzenlemelere gidildiği görülmektedir.

    Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesi ise çekiliş, yarışma, promosyon içerikli reklamlara dair düzenlemeler içermekte olup, Yeni Yönetmelik ile maddenin  birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

     "c) Reklamı yapılan mal veya hizmetlerin satın alınması veya belli sayıda kupon, etiket, kapak ve benzeri unsurların biriktirilmesi suretiyle piyango, ikramiye çekilişi ya da bir yarışmaya katılma hakkı veren pazarlama tekniklerinin duyurulması halinde; promosyon süresinin başlangıç ve bitiş tarihi ile malın teslimi veya hizmetin yerine getirilmesine ilişkin koşullar ya da bu koşulların duyuruluş şekli açıklanır."

Yeni Yönetmelikte promosyon çekiliş içerikli reklamlarda promosyon koşullarının duyuruluş şeklinin açıklanması gereğine de yer verilmiştir.

Yeni Yönetmelik ile, reklam verenlerin, tüketicilere gerçek ve doğru beyanda bulunmasının gerekliliğinin altı çizilerek 10 Ocak 2015 tarihli Yönetmeliğe  tüketici haklarını korumaya yönelik önlemler ilave edildiği görülmektedir. Bu itibarla yeni düzenleme ile reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlü olacaklardır.